ارزشگذاری منابع زیست محیطی به منظور رصد مسیر رشد اقتصادی، تشکیل حساب های ملی سبز و استفاده در تحلیل اقتصادی پروژه های سرمایه گذاری شکل گرفته است. دارایی های زیست محیطی، منجر به عرضه کارکردهای سالانه ای می‌گردند که ارزش این دارایی ها، تابعی از ارزش کارکردهای سالانه آن می باشد. ارزشگذاری دارایی های زیست محیطی به منظور همگنی با حساب های ملی سایر کشورها می بایست در قالب دستورالعمل مشخصی انجام شود که براین اساس تدوین شده است. محدوده مطالعاتی تالاب ۲ دستورالعمل سیستم تلفیقی حساب های اقتصادی وزیست محیطی های سه گانه هامون دارای اکوسیستم مرتعی، اکوسیستم جنگلی و اکوسیستم تالابی(دریاچه ای) می باشد. دیدگاه ارزشگذاری سرمایه های زیست محیطی این سایت براساس برآورد خسارت های وارده است.

براساس مطالعه انجام شده توسط کاستانزا و همکاران(۱۹۹۷) تالاب ها، اکوسیستم هایی با ارزش دارایی ها و ارزش کارکردهای سالانه بسیار بالا نسبت به اکوسیستم های دیگر(نظیرجنگل ها، مراتع و . . .) می باشند. این اکوسیستم کارکردهایی نظیر ساماندهی آشفتگی ها، تولید غذا، تنظیم و عرضه آب، فرصت های تفرجی و تنظیم گازها را برای بستر زندگی انسان مهیا می نمایند. بنابراین، براساس آنچه در کنوانسیون رامسر به عنوان بیانیه منتشرشد، حفظ ونگهداری واحیاء تالاب ها از اهمیت به سزایی برخوردار می باشد. براساس آنچه بیان گردید، تالاب ها دارای منابعی است که درکنش و واکنش با یکدیگر موجب عرضه خدمات زیست محیطی بسیار باکیفیت و ارزشمندی به جوامع انسانی می گردد. در حسابداری اقتصاد ملی(SNA)  موجود امکان لحاظ نمودن ارزش این دارایی ها و وارد نمودن آن به حساب های ملی وجود ندارد. برای غلبه براین مشکل، حساب های تلفیقی اقتصاد و محیط زیست(SEEA (با تقسیمات(کد دار) متناسب شکل گرفت تا کشورهای مختلف براساس دستورالعملی ثابت اقدام به ارزش‌گذاری سرمایه های زیست محیطی نمایند و عملکرد آنها در ارتباط با حفظ ونگهداری این سرمایه ها قابل ارزیابی گردد.

ارزش گذاری اقتصادی تالاب های سه گانه هامون مجری طرح شرکت مهندسین جامع

علم شهروندی (Citizen Science) به فرآیندی اشاره دارد که در آن شهروندان عادی، بدون تخصص علمی حرفه‌ای، در جمع‌آوری داده‌های علمی و انجام تحقیقات علمی شرکت می‌کنند. این افراد معمولاً به عنوان مشارکت‌کنندگان شهروندی یا علمی توصیف می‌شوند. هدف اصلی Citizen Science افزایش دسترسی به داده‌ها و اطلاعات علمی برای تحقیقات علمی و حل مسائل مربوط به محیط زیست، اجتماع، و علوم دیگر است.

مشارکت‌کنندگان Citizen Science ممکن است در پروژه‌های مختلفی شرکت کنند از جمله پروژه‌های مرتبط با جمع‌آوری داده‌ها که در آن مشارکت‌کنندگان می‌توانند اطلاعات مربوط به محیط زیست، تغییرات آب و هوا، تنوع زیستی، و بسیاری موارد دیگر را جمع‌آوری و سپس گزارش کنند و یا پروژه های مرتبط با پایش منظم محیط زیست که در آن بازدید های مکرر افراد از یک اکوسیستم و نمایش داده‌ها در کنار یکدیگر و تحلیل آن می‌تواند تغییرات محیطی را به خوبی به نمایش بگذارد.

تالاب‌ها یکی از محیط‌های طبیعی مهم و حیاتی هستند که به حفظ تنوع زیستی و و سلامت محیطی برای زندگی ما انسان‌ها کمک کرده و نقش کلیدی در حیات ما دارند. Citizen Science در حفاظت تالاب‌ها نیز می‌توان نقش اساسی داشته باشد از جمله نقش‌های زیر:

• جمع‌آوری داده‌ها: شهروندان می‌توانند به جمع‌آوری داده‌های مربوط به تالاب‌ها کمک کنند، مثلاً اندازه‌گیری سطح آب، پرندگان تالاب و حیوانات آن، تعداد گونه‌های گیاهی و حیوانی موجود در تالاب و اندازه‌گیری کیفیت آب از طریق برداشت نمونه و در اختیار قرار دادن به ارگان‌های تحقیقاتی.
• پایش مستمر: اطلاعات جمع‌آوری شده توسط شهروندان بومی یا محلی می‌تواند به محققان و سازمان‌های محیط‌زیستی کمک کند تا تغییرات طولانی‌مدت در تالاب‌ها را مشاهده کرده و اقدامات حفاظتی موثرتری را اعمال کنند.
• آگاهی‌زایی: Citizen Science می‌تواند به افزایش آگاهی عمومی از اهمیت تالاب‌ها و مسائل محیط‌زیستی مرتبط با آنها کمک کند. افرادی که در این فرآیند شرکت می‌کنند، به  اطلاعات علمی و مشارکت در پروژه‌های حفاظتی مشتاق می‌شوند.
• فشار بر مقامات: اطلاعات و اطلاعات جمع‌آوری شده توسط شهروندان می‌تواند مقامات محلی و ملی را به اقدامات حفاظتی بیشتر در تالاب‌ها ترغیب کند و فشار اجتماعی برای حمایت از این مناطق طبیعی را ایجاد کند.

آنچه در علم شهروندی و استفاده از آن از هرچیز مهم‌تر است، آماده سازی بستر در اختیار قرار دادن ورود اطلاعات برای شهروندان است. شهروندانی که مخاطب علم شهروندی هستند در زمینه‌ی مرتبط متخصص یا شاغل نیستند و برای ترغیب آنان به اشتراک داده‌ها و تصاویرشان نیاز به وجود بسترهایی بسیار راحت برای استفاده است. در حال حاضر در کشور ایران بستر آماده و مناسبی وجود ندارد اما شهروندان ایرانی از اپلیکیشن‌های بین‌المللی مانند eBird و iNaturalist برای ثبت مشاهدات خود استفاده می‌کنند که می‌تواند از طریق وبسایت این اپلیکیشن‌ها به صورت رایگان به داده‌های ثبت شده دسترسی داشت.

“Wetlands International” به عنوان یک سازمان بین‌المللی حفاظت از تالاب‌ها شناخته می‌شود. این سازمان در طی سال‌ها تکامل یافته و از تلاش‌ها و مشارکت‌های مختلف افراد و سازمان‌های مختلف به شکل کنونی خود رسیده است. در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، توجه جهانی به اهمیت حفاظت از تالاب‌ها و مناطق مرتعی آغاز شد. تالاب‌ها به عنوان یکی از محیط‌های مهم برای پرندگان و حیات وحش مورد توجه قرار گرفتند. در این دوران، بسیاری از افراد و گروه‌ها شروع به فعالیت در زمینه حفاظت از تالاب‌ها کردند. در بسیاری از کشورها، موسسات محلی برای حفاظت از تالاب‌ها و مرتع‌ها تشکیل شدند. این موسسات به تحقیقات علمی، آموزش، و حفاظت از تالاب‌ها پرداختند. در پاسخ به نیازهای توسعه فعالیت‌های حفاظت از تالاب‌ها در سطح جهانی و تقویت همکاری بین کشورها و موسسات مختلف، در سال ۱۹۷۱، Wetlands Internationalبه عنوان یک شبکه جهانی از موسسات ملی و محلی تشکیل شد. این سازمان به هدف تقویت حفاظت از تالاب‌ها، مدیریت منابع آب، و توسعه پایدار متعهد شد. از آن زمان تا کنون، Wetlands International به توسعه فعالیت‌های حفاظت از تالاب‌ها در سطح جهانی ادامه داده و با همکاری سازمان‌ها، دولت‌ها، و جامعه‌های محلی در تلاش برای حفظ منابع آب و حیات وحش جهانی باقی مانده است. از آن زمان، Wetlands International به عنوان یک سازمان معتبر و تاثیرگذار در زمینه حفاظت از تالاب‌ها در سطح جهانی تشخیص داده شده و به اهداف حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی کمک بسیاری می‌کند.

مطلب مرتبط: لزوم تخصیص اعتبار برای احیای تالاب گاوخونی/همکاری وزارت نیرو ضروری است.

برخی از فعالیت های فعلی این ارگان در حال حاضر شامل موارد زیر میشود:

• حفاظت و مدیریت تالاب‌ها: Wetlands International به مطالعه، حفاظت، و مدیریت در سراسر جهان می‌پردازد. این اقدامات شامل تحقیقات علمی، ایجاد نهادها و ابزارهای مورد نیاز برای مدیریت تالاب‌ها و مشارکت مردمان محلی در حفاظت از آنها می‌شود.
• حفاظت از پرندگان: این سازمان به حفاظت از پرندگان آبزی و مهاجر به تالاب‌ها و مناطق مرتعی معتبر در جهان می‌پردازد. این فعالیت‌ها شامل مطالعات پرندگان، شناسایی و حفاظت از محیط زیست‌های مهم برای پرندگان، و اقدامات محافظتی مختلف می‌شود.
• حفاظت از منابع آب: Wetlands International به مدیریت پایدار منابع آب در تالاب‌ها و مناطق مرتعی می‌پردازد و به ایجاد توازن بین تقاضا و تامین آب کمک می‌کند.
• تغییرات آب و هوا و محیط‌زیست: این سازمان به مطالعه و مدیریت اثرات تغییرات آب و هوایی بر تالاب‌ها و مرتع‌ها می‌پردازد و راهکارهایی برای سازگاری با تغییرات آب و هوا ارائه می‌دهد.
• توسعه پایدار: Wetlands International به توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی در مناطق تالابی و مرتعی کمک می‌کند و مشارکت اجتماعی و اقتصادی محلی را ترویج می‌کند.
  

  در ایران سازمان حفاظت محیط زیست و دفتر حفاظت تالاب ها واقع در شهر تهران به همکاری با این ارگان بین‌المللی می‌پردازند. به طور مثال سرشماری پرندگان که بیش از ۵۰ سال در ایران توسط سازمان حفاظت محیط زیست انجام شده است، در واقع در پاسخ به درخواست این ارگان و طبق توافق‌نامه‌های بین‌المللی بوده است.

تپه‌های ماسه‌ای به تپه‌ها و یا رشته‌های از ارتفاعات شنی گفته می‌شود که به دنبال وزش باد و یا جا به جا شدن شن به وجود آمده و شکل گرفته باشند. ربع‌الخالی و بیابان گوبی از جمله بزرگترین تلماسه‌هایی هستند که در جهان می‌توان از آن‌ها نام برد. طرز شکل گرفتن تپه‌های ماسه‌ای بدین گونه است که ماسه‌ها با باد بر روی سطح زمین حرکت می‌کنند. بعد از رسیدن این ماسه‌ها به موانعی از جمله گیاهان، قطعات و تکه‌های سنگ و یا دیگر عوارض طبیعی، سرعتشان کم می‌شود و به همین دلیل حرکت ذرات ماسه متوقف خواهد شد. به مرور زمان این ذرات اطراف موانع انباشته می‌شوند و مقدارشان نیز افزایش خواهد یافت و  تپه‌های ماسه‌ای را شکل می‌دهند.

شاید برجستگی‌هایی بر روی سطح تپه‌های ماسه‌ای دیده باشید که به اصطلاح به آن‌ها اثر موجی گفته می‌شود.

• معرفی شهر ورزنه

• معرفی پل تاریخی ورزنه

چند نوع تپه شنی وجود دارد؟

چهار نوع تپه شنی وجود دارد. تپه شنی سهمی شکل، تپه شنی طولی، تپه شنی درهم و تپه شنی عرضی.

تپه‌های سهمی شکل یک دیواره با شیب کم و یک دیواره نسبتاً قائم دارند و شکل آن به صورت یو انگلیسی است. تپه‌های شنی طولی باریک بوده و به شکل رشته‌های طویلی می‌باشند؛ طول این تپه‌ها در امتداد مسیر باد قرار گرفته است. تپه‌های شنی دارای طول ۸۰ تا ۱۰۰ کیلومتر و ارتفاع ۵۰ تا ۱۰۰ متری دارند.

تپه شنی درهم بنا بر جهت باد مدام در حال تغییر هستند و فرم و شکل مشخصی ندارند. تپه‌های شنی عرضی نیز ماسه فراوانی دارند و از آن جایی که جهت باد ثابت بوده، تپه‌های شنی متصل به هم ایجاد می‌شوند.

تپه ماسه‌ای ورزنه در کجا قرار دارد؟

تپه ماسه‌ای ورزنه در فاصله ۱۱۰ کیلومتری ورزنه که در استان اصفهان قرار گرفته است، قابل دسترس است. طی یک سفر یک روزه به راحتی می‌توانید از این تپه‌های ماسه‌ای دیدن کنید. انواع مختلف تپه‌های ماسه‌ای از جمله طولی و سهمی شکل در این کویر دیده می‌شود. تلماسه‌های ورزنه دارای ارتفاع بیشتری در مقایسه با دیگر مناطق هستند و در بسیاری از موارد این ارتفاع بالغ بر ۱۰۰ متر برآورد شده است.

سکوتی که بر این کویر و منطقه حاکی است باعث شده تا گردشگران زیادی به این منطقه آمده و از آن دیدن کنند. در قسمت‌هایی از این تپه‌های شنی که در کنار تالاب قرار دارد، سفره‌های آب زیرزمینی قابل مشاهده است. وجود این سفره‌های آب زیرزمینی باعث شده تا گیاهان شورپسند و همچنین ماسه‌پسندی رشد کنند و همین مسأله جذابیت این کویر را دو چندان کرده است.

معمولاً یکی از مهم‌ترین دلایل سفر افراد به شهر اصفهان دیدار از بناهای تاریخی آن می‌باشد، اما ما در این قسمت قصد داریم تا برای شما به معرفی شهر ورزنه که در جنوب شرقی این شهر قرار گرفته بپردازیم. شهر ورزنه را به نام شهر سفید نیز می‌شناسند و یکی از دلایل مهم این نامگذاری داشتن زنانی با چادرهای سفید است که به شهر فرشتگان نیز شهرت پیدا کرده است. قطعاً با مسافرت به ورزنه یا همان شهر سفید به خوبی می‌توانید تفاوت‌های این سفر را درک کنید. با توجه به گذر زمان و یک سری مسائل، این شهر به دو بخش، شامل بافت جدید و قدیم تقسیم شد که قسمت جدید آن در شمال زاینده‌رود و بافت قدیمی یا کهن آن در جنوب زاینده رود قرار گرفته است. در ادامه قصد داریم مطالب بیشتری در این رابطه بیان کنیم پس با ما همراه باشید.

جاذبه‌های دیدنی مربوط به شهر ورزنه

برای آنکه بتوانید از جاذبه‌های دیدنی موجود در شهر ورزنه دیدن فرمایید در وهله اول باید مدت زمان سفر خود را در نظر گرفته و بر اساس آن یک برنامه‌ریزی دقیق برای دیدن تمامی جاذبه‌های خاص این شهر داشته باشید. در ادامه به معرفی برخی از آن‌ها می‌پردازیم. یکی از مهم ترین مناطق گردشگری در ورزنه، پل تاریخی ورزنه است.

مسجد جامع ورزنه

یکی از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین جاذبه‌های شهر ورزنه مسجد جامع آن است که به وسیله محراب کاشی‌کاری شده و دارای یک منبر بسیار قدیمی است که با توجه به آمارهای به دست آمده نشان از قدمت ۶۰۰ ساله دارد. حتی امروزه نیز برخلاف نادیده گرفتن و بی‌توجهی‌ها به راحتی اقتدار و صلابت خویش را حفظ نموده است.

موزه مردم‌شناسی

یکی دیگر از مکان‌ها و جاذبه‌های خاص دیدنی شهر ورزنه مربوط به قدیمی‌ترین خانه آن به نام خانه یوسفی است که امروزه مردم آن را به نام موزه مردم‌شناسی می‌شناسند. پس از اقدامات لازم برای تجهیز و بازسازی این خانه موارد ویژه‌ای همچون سبک زندگی و صنایع دستی شهر را به نمایش گذاشته‌اند.

تپه‌های ماسه‌ای

قطعاً رفتن به تپه‌های ماسه‌ای می‌تواند سفر شما را به شهر ورزنه هیجان‌انگیزتر کند. کویرنوردی در این شهر به عنوان بهترین سرگرمی تلقی شده و با توجه به داشتن فاصله کم یعنی حدود ۱۱۰ کیلومتر با اصفهان در روزهای تعطیل به شدت مورد توجه گردشگران قرار می‌گیرد. از جمله تفریحات مهمی که در ماسه وجود دارد شامل شترسواری، پاراگلایدر، دوچرخه‌سواری و سقوط آزاد از روی رمل‌های شنی است.

غذاهای محلی شهر ورزنه کدام‌ها هستند؟

زمان سفر به شهر ورزنه یا همان شهر سفید به هیچ عنوان تفاوتی ندارد که قصد شما قرار گرفتن به مدت چند روز در یکی از اقامتگاه‌های بوم گردی است یا می‌خواهید در منزل بومیان این منطقه مدت زمان اقامت را بگذرانید، در هر صورت ما به شما این پیشنهاد را می‌دهیم که حتماً از غذاهای خوشمزه و متنوع این منطقه نهایت استفاده را ببرید. از پرطرفدارترین و خوشمزه‌ترین غذاهای محلی این شهر می‌توان به اوجیره، شولی آرتی، کال جوش، گزری و آش ارزان اشاره کرد.

البته علاوه بر غذاهای لذیذ و خوشمزه‌ای که در این شهر وجود دارد ما پیشنهاد می‌دهیم که حتماً یکی از نان‌های سنتی آن به نام نان کفته روغنی، کپیچی پیازی و نان پچ‌بندی را امتحان کنید.

صنایع دستی‌های معروف شهر ورزنه

ورزنه نیز مانند تمامی شهرهای مختلف سراسر کشور دارای زنان و مردان هنرمندی است که توانسته‌اند صنایع دستی‌های خاصی را ایجاد کنند و طرفداران بسیار زیادی نیز به دنبال دارند. هنر کاربافی که قدمت آن به زمان تیموریان برمی‌گردد بین زنان به شدت رواج داشته و در کنار آن سفره‌بافی عنوان یکی دیگر از صنایع دستی‌های آن‌ها به حساب می‌آید. البته باید به توضیح این موضوع نیز بپردازیم که رنگ و جلوه دو هنر نام برده شده در این شهر در چندین سال اخیر کمی کمرنگ شده است.

سخن پایانی

همانطور که ملاحظه کردید به توضیح شهر ورزنه یا همان شهر سفید پرداختیم و در پایان نیز باید این نکته را توضیح دهیم که با سفر به این شهر می‌توانید شاهد جاذبه‌های فوق‌العاده خاص و منحصر به فردی باشید. علاوه بر این موارد غذاهای لذیذ و خوشمزه را امتحان کرده و در پایان نیز برای خرید و دیدن از صنایع دستی‌های معروف آن مراجعه نمایید.